Ofensywa na emerytów: Czy PiS może zatrzymać władzę opierając się na seniorach?

Seniorzy są jednym z głównych targetów partii rządzącej. Biorąc pod uwagę światowe trendy – to dość ryzykowna strategia


Sondaże już od dawna są tej kwestii jednoznaczne: PiS jest najpopularniejszą partią wśród najstarszych wyborców.

Jaka jest obecna skala tej popularności? Pod koniec stycznia tego roku sprawdził to Super Express.

Z sondażu przeprowadzonego na zamówienie dziennika wynika, że na PiS zagłosowałoby 38 procent emerytów, a na KO tylko 14,1 procent. Podobne wyniki partia rządząca osiąga w tej grupie wiekowej praktycznie co roku.

Trzynastki, plusy, czternastki

Tak długo, jak rząd PiS będzie rządził, będziemy starali się o jak najlepsze i jak najbardziej godne emerytury, godne oraz aktywne życie naszych seniorów”, powiedział w zeszłym tygodniu Mateusz Morawiecki zapowiadając wypłatę tzw. czternastek.

Nie obyło się oczywiście bez polityki. „Na koniec warto zapytać, komu zaufacie, zwłaszcza w trudnym czasie. Czy liberałom z PO i Donaldowi Tuskowi, który o seniorach mówił „moherowe berety” czy liderowi PiS Jarosławowi Kaczyńskiemu, który dla wszystkich seniorów ma po prostu serce na dłoni i stara się zrobić wszystko, by nasza formacja rzeczywiście służyła tym, którzy najbardziej tego potrzebują”, dopytywał się premier, bo straszenie widmem Tuska najwyraźniej pokazało się w tej grupie wiekowej efektywnym.

Ale i to nie wystarczyło – w zeszły czwartek Morawicki zdecydował się więc napisać do seniorów „list”. „Mam przekonanie, że dzięki naszym rządom seniorzy są z roku na rok coraz bardziej bezpieczni, a jesień życia naprawdę może być złota”, stwierdza w nim premier i wylicza filary polityki rządu w stosunku do emerytów.

Bo „czternasta emerytura” to tylko jeden z pomysłów na zacementowanie głosów najstarszych wyborców, a w każdym razie tych z najniższymi świadczeniami, wśród których poparcie dla PiS-u jest większe od średniej. Podobna „łapówka” była już wypłacana w zeszłym roku, pod sloganem walki z konsekwencjami pandemii – w tym zaś roku jest to „nasza odpowiedź na inflację”, jak oświadczyła minister rodziny i polityki społecznej Marlena Maląg.

Oprócz „czternastek”, rząd już od 2019 roku wypłaca emerytom „trzynastki” według programu Emerytura+. Siedem lat ma z kolei program Senior+, którego rocznicę premier Morawiecki świętował niedawno z seniorami w Kocmyrzowie w województwie małopolskim.

Foto: Instagram

Zgaduję, że następna w kolejce jest „tarcza emeryta”.

Jak głosują seniorzy

W Ameryce frekwencja wyborcza w grupie seniorów jest tradycyjnie najwyższa. W 2018 roku udział w wyborach wzięło aż 64 procent osób starszych niż 65 lat, podczas gdy młodych do 24 roku życia głosowało tylko 30 procent.

Nie inaczej było w 2020 – rekordowym roku pod względem frekwencji seniorów.

Wśród wyborców między 65 a 76 rokiem życia głosowało aż 76 procent – dla porównania swój głos oddało tylko 51,4 procent wyborców między 18 i 24 rokiem życia.

Co ciekawe, wysoka frekwencja wśród seniorów nie pomogła ich faworytowi, Donaldowi Trumpowi.

Amerykański system wyborczy ma oczywiście swoją specyfikę, która prowadzi do takiej a nie innej frekwencji w poszczególnych grupach wiekowych. Przede wszystkim wyborcy muszą się rejestrować do głosowania w każdym nowym miejscu zamieszkania, a jak powszechnie wiadomo młodzi ludzie są z reguły dużo bardziej mobilni. Warto też pamiętać, że Amerykanie głosują w dniu roboczym, co znów faworyzuje seniorów, bo w przeciwieństwie do młodych nie muszą iść do lokali wyborczych przed albo po pracy.

A jak sprawy mają się w Polsce?

W Polsce seniorzy głosują chętnie, ale nie są numerem jeden.

I tak na przykład w wyborach do Parlamentu Europejskiego z 2019 roku emeryci uplasowali się na trzecim miejscu z frekwencją 47,4 procent. Trzeci byli też w wyborach samorządowych w 2018 z frekwencją 55,1 procent. Osoby powyżej 60 roku życia były czwarte w wyborach parlamentarnych przeprowadzonych w 2015 roku (48,5%).

Dla porównania w tych samych wyborach w latach 2019, 2018 i 2015 frekwencja w grupie wiekowej 18-29 lat wynosiła kolejno 27,8% w wyborach do europarlamentu, 37% w wyborach samorządowych i 43,3% w wyborach parlamentarnych.

Pokrywa się to z uśrednionymi wynikami frekwencji w latach 1997-2011, które przedstawił swojego czasu Instytut Batorego.

Foto: Instytut Batorego

Ciekawie sprawa wyglądała w wyborach prezydenckich w 2020 roku, kiedy seniorzy znaleźli się na szarym końcu pod względem frekwencji, zdeklasowani przez najmłodszych.

Frekwencja w pierwszej turze, IPSOS dla TVN
Frekwencja w drugiej turze, IPSOS dla TVN

Przykład ten pokazuje, że przy dużej mobilizacji wyborców – seniorzy mogą już PiS-owi nie pomóc.

Jest jeszcze jeden problem z dzisiejszymi seniorami – jest ich coraz mniej. Każdy partyjny strateg powinien brać pod uwagę, że senior za 10, 20 czy 30 lat będzie osobą wychowaną w innym systemie wartości i niekoniecznie będzie głosował tak, jak ten obecny. Innymi słowy, oryginalnych „moherowych beretów” będzie w grupie najstarszych wyborców ubywało.

Dane – znów z Ameryki – są nieubłagane.

W 2020 roku udział generacji „baby boomers” (urodzeni między 1946 i 1964) i tzw. milczącej generacji (urodzeni między 1928 i 1945) w ogólnym elektoracie spadł po raz pierwszy poniżej 50 procent (na 44%). Z kolei generacja Z i millenialsi (a więc wyborcy faworyzujący Biden) osiągnęli w 2020 roku przewagę – stanowili wtedy aż 47% wyborców. Co wyjaśnia dlaczego popularność wśród seniorów nie wpłynęła pozytywnie na wynik Trumpa.

Zmiana ta jest pod wieloma względami historyczna, a podobny trend obserwować możemy też w Polsce.

Z punktu widzenia rządzących wielkim plusem dzisiejszych seniorów jest to, że – przynajmniej wg sondaży – regularne dodatkowe świadczenia wydają się przekładać na popularność władzy w tej grupie wiekowej. Młodych wyborców trudniej „kupić”, łatwiej identyfikują oni różne propagandowe „ściemy”, a o ich uwagę trzeba zabiegać w zupełnie inny sposób (TVP jest tu bezużyteczna).

PiS jak na razie uznaje więc, że łatwiej jest sypnąć pieniędzmi i modlić się o deszcz – pytanie jednak czy ta strategia nie będzie go kosztowała zwycięstwa już w przyszłorocznych wyborach.


Chcesz być na bieżąco? Zostaw nam swój mail!

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

%d blogerów lubi to: